ZOOLODZY

ADAMSON Joy (panieńskie Fryderyka Wiktoria Gesner) (20.10.1910 Opava - 4.01.1980 Park Narodowy Shaba, Kenia). Zdobyła sławę wychowując lwicę Elzą, którą następnie przysposobiła do życia na swobodzie. W późniejszych latach pracowała z gepardami i lampartami. Zginęła jako ofiara napadu rabunkowego. Ilustacje z książek J. Adamson, krótki film o Elzie i wiele innych informacji znajdziesz tutaj.

Artykuł o Joy Adamson (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

ANDRASZEK Edmund (22.10.1784 Bruntal - 24.06.1837 Warszawa). Pijar przysłany do Polski po ukończeniu szkoły pijarskiej w Lipniku. Był nauczycielem języków klasycznych i historii naturalnej w kolegiach i konwiktach pijarskich w Łukowie, Radomiu, Opolu Lubelskim i Warszawie, znakomitym przyrodnikiem i twórcą szkolnych gabinetów przyrodniczych. Do jego uczniów należeli dwaj wybitni przyrodnicy polscy - bracia Antoni Waga i Jakub Ignacy Waga.

Biogram Andraszka (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

ARNDT Walther (08.01.1891 Kamienna Góra - 26.06.1944 Brandenburg-Görden). Studiował zoologię we Wrocławiu pod kierunkiem W. Kükenthala; od 1921 pracował w Muzeum Przyrodniczym w Berlinie, gdzie zajmował się gąbkami (ponad 230 publikacji), robakami, mszywiołami i szkarłupniami. Jako zdecydowany antyfaszysta został w 1944 aresztowany pod zarzutem zdrady i stracony. Jego nazwisko upamiętniają m.in. rodzaj Waltherarndtia De Laubenfels.

ASSMANN August (1819 - 1898 Wrocław). Rysownik i rytownik, którego ilustracje można znaleźć w wielu publikacjach. Zajmował się entomologią, w obrębie której specjalizował się w motylach i owadach kopalnych; był członkiem pierwszego zarządu powstałego w 1846 Verein für Schlesische Insektenkunde; podczas wycieczek, na które wyruszał z innymi wrocławskimi przyrodnikami, powstawały jego słynne karykatury.

BARTSCH Paul (14.08.1871 Tłumaczów k. Kłodzka - 24.04.1960 McLean, Virginia). W wieku 10 lat wyjechał z rodziną do USA i tam mieszkał najpierw w Missouri, potem w Iowa, gdzie ukończył studia. w l. 1895-1946 pracował w Dziale Mięczaków U.S. National Museum; w l. 1899-1939 był profesorem Georg Washington University. Zajmował się głównie malakozoologią i ornitologią. Brał udział w wielu ekspedycjach na obszarze Ameryki Środkowej i w wyprawie naukowej na Filipiny.

BERNSTEIN Heinrich Agathon (22.09.1828 Wrocław - 19.04.1865 w pobliżu wyspy Batanta u wybrzeży Nowej Gwinei). Lekarz, dyrektor uzdrowiska Gadok na wyspie Jawie, ornitolog; od roku 1859 badał na zlecenie holenderskiej administracji kolonialnej Molukki i wybrzeża Nowej Gwinei. Zmarł w drodze powrotnej ze swej drugiej wyprawy. Jego nazwisko upamiętnia m.in. ryba Muraenopsis bernsteini Bleekers i ptak Sterna bernsteini Schlegel.

BIELEWICZ Marian (19.08.1915 Stare Stawy k. Oświęcimia - 17.07.1988 Katowice). Od 1945 kustosz, potem adiunkt i starszy kustosz Działu Przyrody w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu; entomolog; współzałożyciel i od 1962 przewodniczący Górnośląskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Entomologicznego; znany był jako współpracujący z radiem i telewizją popularyzator zagadnień przyrodniczych; działał aktywnie na polu ochrony przyrody.

BLANDOWSKI Wilhelm Theodor Ludwig von. Zob. tutaj.

BÖRNER Immanuel Karl Heinrich (10.07.1747 Clobikau, Saksonia - 13.04.1807 Wrocław). Generalny śląski syndyk krajowy; twórca Śląskiego Gabinetu Historii Naturalnej, który został przekazany Akademii Rycerskiej w Legnicy, i zlikwidowanego w roku 1803 ogrodu botanicznego we Wrocławiu. Opublikował m.in. "Zoologiae Silesiacae prodromus" i szereg artykułów z dziedziny entomologii. W rękopisach pozostawił prace o występujących na Śląsku kręgowcach.

Biogram Börnera (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

BRAUN Gustav Christian Carl Maximilian (30.09.1850 Mysłowice - 19.02.1930 Królewiec). Malakozoolog, ornitolog, herpetolog, ichtiolog, embriolog i parazytolog. Docent w Würzburgu, potem profesor w Dorpacie (Tartu, Estonia), Rostocku i, od 1890, w Królewcu. Inicjator założenia Ogrodu Zoologicznego w Królewcu i Stowarzyszenia Ochrony Przyrody Prus Wschodnich. Jego nazwisko upamiętnia w zoologii nazwa rodzajowa Braunina Heider.

BRINKMANN Matthias (31.03.1879 Ostenfelde k. Osnabrück - 21.09.1969 Osnabrück). Nauczyciel w Osnabrück, Hamburgu i Hildesheim, później w Raciborzu i od 1930 w Bytomiu. Zajmował się na Górnym Śląsku ornitologią (przedstawiciel międzynarodowej akcji liczenia bocianów) i, jako przewodnicący Verband oberschlesischer Tierschutzvereine oraz wydawca "Mitteilungen des Verbandes oberschlesischer Tierschutzvereine", ochroną przyrody.

BUDDENBROCK-HETTERSDORF Wolfgang von (25.03.1884 Biskupice, pow. sycowski - 11.04.1954 Mainz). Studiował zoologię w Jenie oraz w Heidelbergu gdzie po I wojnie światowej został prof. nadzw.; od 1920 asyst. w Inst. Zool. w Berlinie, od 1923 prof. zwycz. w Kilonii; w 1936 zesłany karnie do Halle; od 1942 prof. w Wiedniu, w latach 1946-52 prof. w Moguncji. Zajmował się głównie fauną morską. Jego nazwisko upamiętnia m.in. Macrodasys buddenbrocki Remane. Zob. też tu.

CHARPENTIER Toussaint von (22.11.1779 Freiberg - 4.03.1847 Brzeg). Asesor Wyższego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, później kierował urzędami górniczymi w Świdnicy i, od 1836, w Brzegu.Prywatnie był znanym entomologiem, badaczem chrząszczy, motyli, ważek i owadów kopalnych. Poza swymi własnymi pracami opracował też i przygotował do druku wznowienie dzieł Eugena Espera. Jego nazwisko upamiętnia Oedipoda charpentieri Fieber (prostoskrzydłe).

Biogram Charpentiera (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

CHUN Carl (1.10.1853 Höchst nad Menem - 11.04.1914 Lipsk). Od 1883 prof. zoologii w Królewcu, od 1890 - we Wrocławiu, od 1898 - w Lipsku; badacz rurkopławów, żebropławów i innych zwierząt morskich, kierownik Niemieckiej Ekspedycji Głębokomorskiej na statku "Valdivia"; jako pierwszy wyjaśnił znaczenie dla życia na dużych głębokościach organów świetlnych i innych narządów; jego nazwisko upamiętnione zostało m.in. w nazwie rodzajowej Chunianna Brinkmann.

Tu znajdziesz pracę Chuna "Die Siphonophoren der Plankton-Expedition", tu zaś pracę "Die Ctenophoren der Plankton - Expedition".

COLER Johannes (1566 Zagrodno k. Złotoryi - 23.10.1639 Parchim, Meklemburgia). Pastor w Doberau i Parchim w Meklemburgii, autor obszernego, 16-tomowego podręcznika rolniczego "Oeconomia oder Haussbuch" (Wittenberg 1593-1604), który oparty był w dużej mierze na materiałach zebranych przez jego ojca, Jacoba. Jego dzieło była nie tylko źródłem wiedzy rolniczej, ale i przyrodniczej. Do swego nazwisko często dodawał przydomek Aureo-Montanus Silesius.

CZUDEK Andrzej (4.01.1901 Marklowice - 16.09.1968 Oberhausen, Bawaria). Po ukończeniu studiów w Wiedniu i Lwowie pracował jako nauczyciel w Rudzie Śląskiej, zaś od 1929 był pracownikiem Urzędu Wojewódzkiego i Muzeum Śląskiego w Katowicach. Zajmował się głównie zoologią ("Głuszec w lasach śląskich", "Bocian biały w województwie śląskim") oraz zagadnieniami ochrony przyrody i środowiska. Polskę opuścił w 1948.

DEMEL Kazimierz Konstanty (9.03.1889 Katowice-Zawodzie - 27.09.1978 Gdynia). Zoolog, ekolog, oceanograf; 1925-32 kier. Morskiego Laboratorium Rybackiego, 1932-39 kier. Działu Biologicznego Stacji Morskiej w Helu i w Gdynii; od 1945 zastępca kier. Morskiego Instytutu Rybackiego; od 1957 org. i kier. Katedry Oceanografii i Biologii Morza w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie; autor książek "Biologia morza", "Życie morza", "Zwierzę i jego środowisko" oraz "Morza i oceany".

DITTRICH Rudolf (23.12.1850 Wrocław - 19.12.1922 tamże). Nauczyciel we wrocławskim Gimnazjum na Zwingerze; był badaczem błonkówek (opracował 4 części wykazu śląskich Hymenoptera) i galasów (wydawał wraz z F. Paxem i A. Lingelsheimem Herbarium cecidiologicum). Jako współpracownik Śląskiego Prowincjonalnego Komitetu Ochrony Zabytków Przyrody zabiegał m.in. o ochronę Lasu Segiet koło Tarnowskich Gór.

DOMINIAK Bogusław Antoni (22.01.1936 Siemianowice Śl. - 22.12.1975 Katowice). Adiunkt Zakładu Zoologii Ogólnej UAM w Poznaniu; od 1969 adiunkt Zakładu Ekologii Zwierząt UŚl w Katowicach; specjalista w dziedzinie systematyki i rozmieszczenia równonogów Polski; opracowywał też zbiory równonogów bałkańskich; w latach 1972-73 był organizatorem naukowych wypraw do Iranu, Turcji, Syrii i Iraku.

DÖRING Adolph Reinhold (2.04.1804 Piotrków Trybunalski - 16.09.1878 Brzeg). Nauczyciel, najpierw w Raciborzu, później, od 1829, w Brzegu. Był z zamiłowania krajoznawcą i entomologiem specjalizującym się w motylach; w roku 1840 założył Schlesische Tauschverein für Schmetterlinge z siedzibą w Brzegu; stowarzyszenie to przestało istnieć z chwilą powołania do życia w 1846 Verein für Schlesische Insektenkunde z siedzibą we Wrocławiu.

DRESCHER Johann Nepomuk Walter Eberhardt (10.02.1872 Ligota Wielka, pow. grodkowski - 17.04.1938 Bytom). Ziemianin gromadzący okazy przyrodnicze i świadectwa przeszłości z okolic Paczkowa i Otmuchowa, zapalony ornitolog; w roku 1928 przekazał swoje ogromne zbiory Muzeum Krajowemu w Bytomiu, które zatrudniło go jako ich kustosza, a później również kustosza całych zbiorów przyrodniczych.

Artykuł o Drescherze (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

DZIERŻON Jan (16.01.1811 Łowkowice k. Kluczborka - 26.10.1906 tamże). Ksiądz, wikary w Siołkowicach, później proboszczw Karłowicach; wybitny pszczelarz; ok. 1840 roku zapoczątkował nowatorską metodę hodowli pszczół w rozbieralnych ramkowych ulach własnej konstrukcji (tzw. dzierżonach); odkryte przez niego i ogłoszone w roku 1845 zjawisko dzieworództwa u pszczół zostało powszechnie zaakceptowane dopiero na kongresie przyrodników w Marburgu w 1901. Zob. też tu.

Tu znajdziesz angielski przekład najważniejszego dzieła Dzierżona.

EMIN PASZA Mehmed. Zob. tutaj.

ERNST Gustav Adolf. Zob. tutaj.

FINSCH Otto Friedrich Hermann (8.08.1839 Cieplice - 31.01.1917 Brunszwik). Samouk, ornitolog i etnograf; od 1861 konserwator muzealny w Lejdzie, od 1864 - w Bremie; podróżował po Ameryce Płn., Laponii, Syberii, wyspach Pacyfiku, Nowej Zelandii i Indonezji; w roku 1884 odegrał kluczową rolę w powstaniu niemieckiej kolonii na Nowej Gwinei; w ostatnich latach życia był konserwatorem muzealnym w Brunszwiku; w ornitologii jego nazwisko upamiętnia rodzaj Finschia Hutton.

Artykuł o Finschu (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

FLOERICKE Kurt (23.03.1869 Zeitz, Turyngia - 29.10.1934 Stuttgart). Studiował zoologię na Uniwersytecie Wrocławskim; w 1893 uzyskał doktorat na podstawie rozprawy "Versuch einer Avifauna Schlesiens"; następne lata spędził na podróżach po Europie, Afryce, Azji i Ameryce Południowej; później żył głównie z pisania; był autorem ponad 100 większych i mniejszych książek oraz redaktorem i wydawcą czasopisma "Kosmos".

W Internecie znajdziesz następujące książeczki Floerickego: Heuschrecken und Libellen, Falterleben, Einheimische Fische, Allerlei Gewürm, Aussterbende Tiere, Spinnen und Spinnenleben i Schnecken und Muscheln.

FRISCH Jodocus Leopold (29.10.1714 Berlin - 14.10.1786 Zielona Góra). Pastor w Kotowicach k. Głogowa, Świdnicy k. Zielonej Góry, Zaborze i od 1765 w Zielonej Górze; idąc w ślady ojca, wybitnego entomologa i ornitologa J. L. Frischa, zajmował się głównie zoologią; ukończył i wydał bogato ilustrowane dzieło ojca o ptakach z obszaru Niemiec; jego praca"Ursachen des Unterschiedes zwischen Männchen und Weibchen" została nagrodzona przez Akademię Nauk w Berlinie.

GERHARDT Julius (18.01.1827 Bukowiec k. Kowar - 18.11.1912 Legnica). Uczeń K. F. R. Schneidera, nauczyciel w Kunicach k. Legnicy i w Legnicy, florysta badający głównie okolice Legnicy oraz koleopterolog; po śmierci C. Letznera ukończył pracę nad 2 wydaniem spisu śląskich chrząszczy; do jego uczniów należeli E. Figert, E. A. Schwarz i O. Penzig; jego nazwisko upamiętnia m.in. Carex gehardti Figert w botanice i Limnebius gerhardti Heyd w entomologii.

GEYER Julius (Gyula) (15.09.1828 Bielsko - 28.09.1900 Spišská Nová Ves). W młodości walczył po stronie węgierskich rewolucjonistów; od 1850 pracował jako prywatny nauczyciel na Spiszu i Orawie, od 1859 w gimnazjum w Rožňavě, od 1871 w gimnazjum w Spišské Nové Vsi. Jako entomolog zajmował się motylami, chrząszczami i błonkówkami, które obserwował i zbierał na obszarze Gemeru i Spiszu. Był współzałożycielem Muzeum Podtatrzańskiego w Poprade.

GLOGER Constantin Lambert (17.09.1803 Kaziszka, pow. grodkowski - 30.12.1863 Berlin). Nauczyciel przyrody we wrocławskim Gimnazjum św. Macieja; znawca śląskich ssaków i ptaków; badał wpływ klimatu na zróżnicowanie zwierząt w obrębie jednego gatunku; od roku 1843 mieszkał w Berlinie, gdzie był współpracownikiem Muzeum Zoologicznego; zabiegał w Berlinie o prawne uregulowanie ochrony przyrody i opracował projekt ustawy o ochronie ptaków.

Biogram Glogera (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

GRABOWSKY Friedrich (27.01.1857 Olecko, Prusy Wschodnie - 20.01.1929 Wrocław). W młodości podróżował po Indonezji i Nowej Gwinei, skąd przywiózł bogatą kolekcję ornitologiczną; od 1891 pracował w Muzeum Przyrodniczym w Brunszwiku; w 1901, jako następca H. Stechmanna, został dyrektorem wrocławskiego ZOO; był wydawcą pisma "Der zoologische Garten"; wrocławskie ZOO rozsławiły za jego czasów sprowadzone z Rosji irbisy i gorylica Pussi, która przeżyła 7 lat w niewoli.

GRAUER Rudolf (20.08.1870 Opava - 17.12.1927 Wiedeń). Podróżnik i myśliwy; zbierał okazy zoologiczne na zlecenie m.in. Muzeum Przyrodniczego w Berlinie i Gabinetu Dworskiego w Wiedniu; przywożone przez niego okazy były obiektem studiów licznego grona badaczy (m.in. C. Attemsa, Ch. Kerremansa, L. v. Lorenza, H. Rebela, M. Sassi'ego, F. Spaethę, F. Steindachnera i J. Thiele'ego); jego nazwisko upamiętnia m.in. nazwa rodzajowa ptaka Graueria Hartert (pokrzewkowate).

GRAVENHORST Johann Ludwig (14.11.1777 Brunszwik - 14.01.1857 Wrocław). Uczeń Blumenbacha i Gmelina; w 1809 prof. nadzw. zoologii w Getyndze; w 1811 prof. zwycz. we Franfurcie nad Odrą; w 1811 przeniesiony do Wrocławia; zajmował się głównie bezkręgowcami, opisał szereg nowych gatunków korali, zapoczątkowując badania tych zwierząt w ośrodku wrocławskim; był światowej sławy badaczem błonkówek z rodziny gąsieniczników.

Biogram Gravenhorsta (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

GRUBE Adolph Eduard (18.05.1812 Królewiec - 23.06.1880 Wrocław). Uczeń K. E. Baera; od 1844 prof. zoologii w Dorpacie (Tartu, Estonia), gdzie jego uczniem był B. Dybowski; następca J. L. Gavenhorsta na wrocławskiej katedrze zoologii; zajmował się prawie wszystkimi grupami bezkręgowców, jednak światową sławę zdobył jako badacz wieloszczetów - opisał ok. 500 ich nowych gatunków; jego nazwisko upamiętnia m.in. liścionóg Chirocephalus grubei Dybowski.

Biogram Grubego (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

GRÜTZNER Hermann (1857 Paczków - ?). Studiował nauki przyrodnicze i matematykę na Uniwersytecie Wrocławskim; od 1886 pracował jako nauczyciel w Niemodlinie i Grodkowie, od 1896 - w Nysie, od 1901 - w Katowicach i od 1902 - w Bytomiu; tu w 1902 został pierwszym przewodniczącym Entomologischer Verein Oberschlesiens; w 1903 w czasopiśmie "Beuthener Heimatkunde" zamieścił pierwszy spis owadów spotykanych w Bytomiu i występujących w jego najbliższej okolicy.

GRZIMEK Bernhard (24.04.1909 Nysa - 13.03.1987 Frankfurt nad Menem). Studiował weterynarię w Lipsku i Berlinie; od 1945 był dyrektorem Ogrodu Zoologicznego we Frankfurcie nad Menem; w latach 50-tych i 60-tych badał biologię wymierających ssaków w Afryce i Australii; w latach 60-tych był kuratorem parków narodowych w Ugandzie i Tanzanii; jego film "Serengeti nie może umrzeć" został nagrodzony Oscarem. Zob. też tu.

GURLT Ernst Friedrich (13.10.1794 Drzonków k. Zielonej Góry - 13.08.1882 Berlin). Początkowo uczył się zawodu aptekarza, później jednak ukończył studia medyczne; od 1819 wykładał anatomię zwierząt w berlińskiej Szkole Weterynaryjnej; jego podręcznik "Handbuch der vergleichenden Anatomie der Haus-Säugethiere" z 1822 doczekał się do 1932 17 wydań; Gurlt rozbudował w znacznym stopniu zbiory anatomiczne Szkoły Weterynaryjnej w Berlinie. Zob. też tu.

Tu znajdziesz pracę Gurlta "Die Anatomie des Pferdes in 70 lithographirten Tafeln".

HAASE Erich (19.01.1857 Koszalin - 24.04.1894 Bangkok). Podczas studiów na Uniwersytecie Wrocławskim wyspecjalizował się w badaniach śląskich krocionogów, którym poświęcił cały szereg publikacji; od 1880 bibliotekarz i asystent w Muz. Zool. we Wrocławiu; od 1885 asystent Muz. Zool. w Dreźnie; od 1888 asystent C. Chuna w Królewcu; od 1891 dyrektor Syjamskiego Muzeum Królewskiego w Bangkoku; jego nazwisko upamiętnia m.in. krocionóg Cryptops haasei Attems.

HEINROTH Katharina Bertha Charlotte (panieńskie: Katharina Berger) (4.02.1897 Wrocław - 20.10.1989 Berlin). Po studiach we Wrocławiu i Monachium pracowała naukowo w Zoo w Berlinie, gdzie poznała swojego męża, dyrektora akwarium Oskara Heinrotha; od 1945, jako pierwsza dyrektorka Zoo w Niemczech, kierowała odbudową berlińskiego Zoo; od 1953 wykładała zoologię ogólną na Politechnice w Berlinie.

HEMPRICH Wilhelm Friedrich (24.06.1796 Kłodzko - 30.06.1925 Massaua, Abisynia). Po ukończeniu studiów medycznych był asystentem prof. Lichtensteina w Muz. Zool. w Berlinie; w 1820 wyznaczony został wraz z Ch. Ehrenbergiem na przyrodnika ekspedycji generała von Minutoli; zbierał wraz z Ehrenbergiem okazy zoologiczne w Egipcie, na Pustyni Libijskiej, w Syrii, Libanie i Abisynii; jego nazwisko upamiętnia m.in. koral sześciopromienny Megalactis hemprichii Ehrenberg.

HENSEL Reinhold Friedrich (1 lub 9.09.1826 Olszanka k. Brzegu - 5 lub 6.11.1881 Opole). Uczeń Gravenhorsta; wybitny badacz współczesnych i kopalnych ssaków; od 1850 nauczyciel w Berlinie; w latach 1864-67 przy wsparciu Akademii Nauk w Berlinie prowadził badania zoologiczne w południowej Brazylii; od 1867 był profesorem zwyczajnym zoologii w Akademii Rolniczej w Prószkowie k. Opola. Jego nazwisko upamiętnia południowoamerykański płaz Physalaemus henselii (Peters).

HETSCHKO Alfred (7.10.1854 Stadło k. Muszyny, Małopolska - 9.01.1933 Komorní Lhotka k. Cieszyna). Nauczyciel; od 1879 pracował w Bielsku, od 1896 - w Cieszynie; zajmował się badaniem chrząszczy i szeregiem szczegółowych zagadnień z ogólnej biologii owadów; był autorem wielu bibliograficznych opracowań entomologicznych; od 1901 redagował "Wiener entomologischer Zeitung"; jego nazwisko upamiętnione zostało m.in. w nazwie Arthrolips hetschkoi (Reitter).

HŁAWICZKA Józef (2.11.1906 Cisownica k. Goleszowa - 6.09.1986). Pracował jako leśnik w nadleśnictwa Ustroń, Brenna, w lasach spalskich i w Dyrekcji Lasów Państwowych w Warszawie; w 1947 objął leśnictwo Jankowice k. Pszczyny, gdzie w 1956 został dyrektorem Ośrodka Hodowli Żubrów; jako specjalista w dziedzinie hodowli żubrów zakładał ośrodki ich hodowli w Jugosławii, Czechosłowacji, Rumunii, Bułgarii i NRD; za jego czasów urodziło się w Jankowicach 186 żubrów.

HOMEYER Alexander von (18.01.1834 Grimmen, Pomorze - 14.07.1903 Greifswald). Oficer 38 Śląskiego Regimentu Fizylierów; ornitolog; obserwował ptaki na Balearach, Bałkanach, w Danii i Czechach; gdy po 1859 biologię zdominowały dyskusje o teorii doboru naturalnego, na pewien czas zrezygnował z ornitologii na rzecz lepidopterologii; w l. 1875-78 prowadził badania w Angoli; jego nazwisko upamiętnia m.in. podgatunek orła przedniego Aquila chrysaetos homeyeri Severtrov.

HONIGMANN Hans (5.07.1891 Wrocław - 17.11.1943 Glasgow). Studiował najpierw zoologię, potem zaś medycynę i przez kilka lat prowadził praktykę lekarską; od 1927 był asystentem Grabowsky'ego we Wrocławskim Ogrodzie Zoologicznym, od 1929 następcą Grabowsky'ego na stanowisku dyrektora ogrodu; jako Żyd w 1934 musiał ustąpić ze stanowiska. Po wyjeździe do Wielkiej Brytanii zajmował się m.in. badaniami w dziedzinie fizjologii zwierząt.

HUMIŃSKI Stanisław (3.02.1923 Siemianówka k. Lwowa - 12.05.1975 Wrocław). Nauczyciel w Oleśnicy i Brzezince k. Oleśnicy; w l. 1949-54 studiował biologię we Wrocławiu pod kierunkiem W. Szarskiego; od 1955 związany z Katedrą Zoologii Akademii Rolniczej we Wrocławiu; prowadził badania fizjograficzno-faunistyczne nad drobnymi ssakami (zwłaszcza owadożernymi i gryzoniami) okolic Wrocławia, Zielonej Góry, masywu Ślęży, Beskidu Sądeckiego i Sudetów.

JITSCHIN Constantin (31.01.1877 Wierzbięcice k. Nysy - 6.10.1941 pod Moskwą). Żołnierz wojsk kolonialnych w Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej; w latach I wojny światowej na wschodnim froncie, później na Górnym Śląsku m.in. w policji plebiscytowej, następnie komendant policji w Zabrzu i Opolu; od końca lat 30. podpułkownik Wehrmachtu; był z zamiłowania ornitologiem, twórcą i kierownikiem Stacji Ochrony Ptaków w Prószkowie k. Opola.

JOSEPH Gustav (17.12.1828 Brzeg Dolny - 1891 Berlin). Od 1852 lekarz praktykujący we Wrocławiu; od lat 50. często odwiedzał okolice Wenecji, by badać tamtejsze chrząszcze, a od lat 60. Dalmację i Krajinę, gdzie zajmował się badaniem jaskiń i jaskiniowej fauny; po habilitacji w 1873 w zakresie antropologii i anatomii porównawczej wiele uwagi poświęcał też w swych publikacjach studiom kraniologicznym.

KALUZA Augustin (28.08.1776 Kouty k. Hlučina - 4.12. 1836 Nasiedle k. Głubczyc). Ksiądz; w latach 1806-18 profesor nauk przyrodniczych w Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu, gdzie do jego uczniów należał m.in. H. R. Goeppert; zajmował się zoologią (głównie kręgowcami, m.in. "Ornithologia silesiaca" i "Kurze Beschreibung der schlesische Säugethiere") oraz mineralogią; w 1818 odszedł ze szkolnictwa i objął parafię w Nasiedlu.

Biogram Kaluzy (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

KELCH Johann August (16.03.1797 Dąbie k. Wołowa - 26.08.1859 Racibórz). Nauczyciel w szkołach elementarnych w Gościszowie i Jaczkowie, od 1819 - w gimnazjum w Raciborzu. Zajmował się botaniką (wspólpracował z Goeppertem i Güntherem) i mineralogią (pod kierunkiem Glockera), przede wszystkim jednak znany był jako badacz owadów występujących w okolicach Raciborza, współpracujący z Klopschem, Rendschmidtem, Schillingiem i Schummelem.

Tu znajdziesz artykuł Kelcha "Der Unterricht in der Pflanzenstunde auf dem Gymnasium zu Ratibor".

Biogram Kelcha (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

KITTLITZ Friedrich Wilhelm von (16.02.1799 Wrocław - 10.04.1874 Moguncja). Pruski oficer, w l. 1826-29 jeden z przyrodników rosyjskiej wyprawy dookoła świata na pokładzie korwety "Sieniawin"; po powrocie do Europy prywatny uczony we Frankfurcie nad Menem, Kolonii, Berlinie, Wiesbaden i Moguncji; zajmował się głównie ornitologią; będąc utalentowanym rysownikiem, własnoręcznie ilustrował swoje prace; jego nazwisko upamiętnia m.in. Gavia kittlitzii (Bruch).

Tu znajdziesz dzieło "Voyage autour du Monde" z rycinami m.in. Kittlitza.

KLOPSCH Johann Ernst (18.10.1790 Głogów - 5.01.1853 Wrocław). Nauczyciel we wrocławskim Gimnazjum św. Marii Magdaleny; entomologią zainteresował się jako dojrzały człowiek pod wpływem Schillinga; specjalizował się przede wszystkim w motylach, których okazy zbierał nie tylko na obszarze Śląska i Łużyc, ale i nad Adriatykiem oraz Morzem Północnym i Bałtyckim; opublikował szereg doniesień faunistycznych z dziedziny lepidopterologii.

KÖHLER Johann Christian Gottlieb (30.07.1759 Płuczki k. Lwówka Śląskiego - 24.10.1833 Kowary). Rektor szkoły w Kowarach; pod wpływem pastora Weigla z Leszczyńca zainteresował się botaniką (zasłynął jako znawca jeżyn i autor pracy o występujących na Śląsku roślinach trujących) oraz entomologią; gromadził okazy niemal wszystkich rzędów owadów, jednak nie opublikował niemal nic w tej dziedzinie, pozostawiąc opracowanie swych zbiorów innym badaczom.

Biogram Köhlera (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

KOLENATI Friedrich Anton (12.04.1812 Praga - 17.06.1864 Pradziad). Jeden z najwybitniejszych zoologów czeskich XIX w.; w l. 1842-45 prowadził z ramienia Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu badania na Kaukazie; od 1845 był nauczycielem akademickim w Pradze, w 1849 został karnie przeniesiony do Brna; prowadził od tego czasu systematyczne badania botaniczne, zoologiczne i geologiczne w Jesionikach; ceniony był przede wszystkim jako znawca owadów i nietoperzy.

KOLLAR Vincenz (12.01.1797 Krzanowice k. Raciborza - 30.05.1860 Wiedeń). Zoolog, kustorz Dworskiego Gabinetu Przyrodniczego w Wiedniu; zajmował się przede wszystkim entomologią, rozwijając jej kierunek biologiczno-systematyczny i entomologię stosowaną; w późniejszych latach zajmował się również koralami, mięczakami, skorupiakami i pajęczakami; jego nazwisko upamiętnione zostało m.in. w nazwie rodzajowe Kollaria Tutt.

Biogram Kollara (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

KOLLIBAY Paul Robert (4.07.1863 Gorzów Śląski - 5.11.1919 Nysa). Adwokat i notariusz w Nysie; współzałożyciel i pierwszy prezes Stowarzyszenia Śląskich Ornitologów; obok wielu doniesień faunistycznych z dziedziny ornitologii opublikował też w 1906 obszerną pracę "Die Vögel der preussischen Provinz Schlesien"; obserwacje ptaków prowadził nie tylko na Śląsku, ale i w Alpach, nad Morzem Śródziemnym oraz Bałtykim; upamiętnia go Apus apus kollibayi Tschusi.

KORTUM Karol Ludwik (1749 Bielsko - 19.12.1808 Warszawa). Kurator gminy ewangelickiej w Warszawie, członek Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk; zajmował się badaniem zjawisk elektrycznych i elektromagnetycznych, chemią, astronomią, meteorologią i hydrografią; pośmiertnie opublikowano jego "Historię naturalną o czerwcu", w której podał informacje o obserwacjach tego owada w okolicach Warszawy i opisał jego matemorfozę.

KOTULA Bolesław. Zob. tutaj.

KOTZIAS Hubert Emanuel (12.06.1892 Królewska Huta - 14.03.1941 Gliwice). Nauczyciel w Łagiewnikach, Mikulczycach i Bytomiu; od 1927 organizator i kustosz działu przyrodniczego Muzeum Krajowego w Bytomiu; zajmując się florą i fauną wód w okolicach Bytomia, odkrył m.in. reliktową faunę stenotermiczną w źródliskach Dramy; w l. 1933-36, kierując rozgłośnią radiową w Gliwicach, prowadził liczne audycje o treści przyrodniczej, krajoznawczej i etnograficznej.

KÜHN Julius (28.10.1825 Pulsnitz, Górne Łużyce - 14.04.1910 Halle). Agronom w różnych miejscowościach na Śląsku i Łużycach; odkrył związek między żerującymi na roślinach nicieniami a chorobami roślin; od 1856 był wykładowcą w Szkole Rolniczej w Prószkowie k. Opola; od 1862 profesorem zwyczajnym Uniwersytetu w Halle; obok badania nicieni zajmował się też w późniejszych latach entomologią stosowaną, głównie owadami niszczącymi uprawy rolne. Zob. też tu.

LATZEL Robert (28.10.1845 Uhelna - 15.12.1919 Klagenfurt). Nauczyciel gimnazjalny w Wiedniu i Klagenfurt w Karyntii; autor cenionych podręczników szkolnych i redaktor wydawnictw o tematyce przyrodniczej; wybitny znawca wijów, autor monografii wijów z obszaru Austro-Węgier i prac poświęconych wijom niemal całej Europy, Madery, Wysp Kanaryjskich, Algerii i Tunezji; jego nazwisko upamiętniają m.in. Brachydesmus latzeli Silvestri i Eurypauropus latzeli Cook.

LEBERT Hermann (9.06.1813 Wrocław - 11.08.1878 w Szwajcarii). Lekarz praktykujący w Bex w Szwajcarii i w Paryżu; od 1853 profesor medycyny w Zurychu, w l. 1859-74 profesor i dyrektor kliniki medycznej we Wrocławiu; obok medycyny zajmował się również botaniką, anatomią porównawczą oraz entomologią i arachnologią; poświęcił kilka prac pajęczakom z obszaru Śląska i Szwajcarii; jego nazwisko upamiętnia w arachnologii m.in. rodzaj Lebertia Neuman.

LESKE Nathanael Gottfried (22.10.1751 Mużaków, Górne Łużyce - 25.11.1786 Marburg). Profesor historii naturalnej w Lipsku; w jego dorobku, do którego należą jego własne dzieła oraz uzupełniane obszernymi komentarzami przekłady, znalazły się prace z dziedziny mineralogii, paleontologii, botaniki, medycyny i ekonomii oraz zoologii ("Ichthyologiae Lipsiensis specimen", "Physiologia animalia"); jego nazwisko upamiętnia m.in. kopalny jeżowiec Micraster leskei Desmoulins.

LETZNER Carl Wilhelm (13.06.1812 Gajowice k. Wrocławia - 15.02.1889 Wrocław). Nauczyciel w szkołach elementarnych we Wrocławiu; entomolog; od 1868 prezes Verein für Schlesische Insektenkunde, w l. 1872-87 sekretarz Sekcji Entomologicznej SGVK, specjalizował się w koleopterologii, zajmując się głównie śląskimi chrząszczami (głównym jego dziełem był "Verzeichnis der Käfer Schlesiens z 1871); Jego nazwisko upamiętnia m.in. rodzaj Letzneria Kraatz.

Biogram Letznera (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

LOEW Friedrich Hermann (19.07.1807 Weissenfels, Saksonia - 2.04.1879 Halle). Nauczyciel, od 1850 dyrektor gimnazjum w Międzyrzeczu w Wielkopolsce; światowy autorytet w dziedzinie badań muchówek, również kopalnych z bursztynów; wprowadził do systematyki muchówek 83 nowe rodzaje; jako aktywny członek Verein für Schlesische Insektenkunde poświęcił szereg prac muchówkom z obszaru Śląska; jego nazwisko upamiętnia m.in. Calyxochaetus loewi Parent.

LUCHS Karl Johann Nepomuk Ernst (1812 Cieplice - 3.01.1886 tamże). Lekarz uzdrowiskowy w Cieplicach; przez szereg lat zajmował się ornitologią i zgromadził pokaźną kolekcję, która w roku 1878 trafiła do zbiorów Rudolfa Schaffgotscha; wpłynął znacząco na zainteresowania i drogę życiową O. Finscha i E. Martiniego; wielu śląskich faunistów uważało go za wybitnego znawcę występujących na Śląsku ptaków; jego nazwisko upamiętnia m.in. Aegintha luchsi Russ.

ŁAZARCZYK Leon (18.06.1880 Stonawa, Zaolzie - 10.09.1953 Nowy Sącz). Jezuita, studiował m.in. botanikę pod kierunkiem M. Raciborskiego; od 1914 nauczyciel przyrody w gimnazjum jezuickim w Chyrowie, gdzie zorganizował muzeum ze zbiorami entomologicznymi W. Żukotyńskiego i J. Schaittera oraz dużą kolekcją egzotycznych ssaków, płazów i gadów, a także zbiorami etnograficznymi z Afryki; od 1939 był nauczycielem przyrody w jezuickim studium zakonnym w Nowym Sączu.

ŁUKASZEWICZ Karol (2.07.1901 Kraków - 1.07.1973 Wrocław). Choć z wykształcenia był aktorem, po ukończeniu studiów dramatycznych objechał z ramienia PAN placówki naukowe w Europie i w 1925 zaczął organizować dział przyrodniczy Muzeum Śląskiego w Katowicach; w l. 1928-39 kierował ogrodem zoologicznym w Lesie Wolskim pod Krakowem. W 1947 objął kierownictwo ogrodu zoologicznego we Wrocławiu; napisał m.in. książkę "Ogrody zoologiczne wczoraj, dziś i jutro".

MAKUSH-WORONICZ Konrad (2.05.1916 Porąbka - 30.11.1981 Rzędów k. Opola). Znany popularyzator wiedzy przyrodniczej; od 1965 w towarzystwie oswojonych zwierząt jeździł po Polsce i pod pseudonimem "Szary Niedźwiedź" wygłaszał prelekcje; uczestnik międzynarodowych konferencji poświęconych ochronie niedźwiedzi; w 1978 zorganizował prywatny Zoologiczny Ośrodek Badawczy Ursus arctos L. (tzw. "Osadę Szarego Niedźwiedzia") w Rzędowie koło Opola.

Artykuł o Makush-Woroniczu (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

MARTINI Georg (1860 - 19.01.1931 Cieplice). Został biegłym ornitologiem i preparatorem, pracując jako pomocnik doktora Luchsa; z polecenia Luchsa został w 1880 kustoszem zbiorów ornitologicznych hrabiego Schaffgotscha w Cieplicach, którymi opiekował się przez 50 lat; dzięki jego staraniom cieplicka kolekcja stała się jedną z największych (3 tys. gatunków) prywatnych kolekcji w Niemczech; w 1904 Martini był jednym z założycieli Towarzystwa Śląskich Ornitologów.

MATTHES Benno (15.09.1825 Legnica - 30.04.1911 Comfort, Teksas). Lekarz; po ukończeniu studiów zbierał, specjalizując się w herpetologii, okazy w USA, najpierw na zlecenie Muzeum Zoologicznego w Dreźnie, później na zlecenie Smithsonian Institution; wszystkie jego publikacje z dziedziny herpetologii i książka "Bilder aus Texas" pochodzą z lat 1855-61; w 1865 zamieszkał na stałe w Fayetteville w Teksasie, gdzie otwarł praktykę lekarską.

MERKEL Eduard (18.06.1840 Świdnica - 10.01.1919 Wrocław). Nauczyciel we Wróblińcu k. Milicza, później w Gimnazjum Realnym św. Ducha we Wrocławiu; zajmował się wieloma dziedzinami nauk przyrodniczych (był m.in. znawcą jastrzębców), jednak największe uznanie przyniosły mu jego prace z dziedziny malakozoologii ("Molluskenfauna von Schlesien", 1894); odkrył m.in. występowanie Limax schwabii w masywie Śnieżnika Kłodzkiego.

MICHAŁOWSKI Jerzy Paweł (26.06.1933 Kraków - 28.01.1966 Katowice). Po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim był asystentem, od 1961 adiunktem w Zakładzie Biologii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu-Rokitnicy; specjalizował się w płazach bezogonowych, badając przede wszystkim rozsiedlenie i cechy taksonomiczne kumaków; opracował wraz z L. Bergerem klucz do oznaczania płazów.

MINCKWITZ Silwius August (2.08.1772 Soświca k. Wrocławia - 30.05.1818 Gronowice, pow. Syców). Ziemianin; kupiwszy kolekcję przyrodniczą J. G. Hübnera, zainteresował się ornitologią i zaczął zbierać okazy ptaków z obszaru Śląska; z czasem stał się najpoważniejszym autorytetem w dziedzinie śląskiej ornitologii; po jego śmierci całą jego kolekcję dla Gabinetu Zoologicznego Uniwersytetu Warszawskiego kupił Feliks Jarocki.

Biogram Minckwitza (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

NEUMANN Caspar (14.09.1648 Wrocław - 27.01.1715 tamże). Od 1689 pastor kościoła św. Marii Magdaleny, od 1697 - kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu; dzięki swym kazaniom zyskał sobie przydomek "Chryzostomus Wratislaviensis"; w kazaniach tych zwykł był racjonalistycznie objaśniać parafianom różne zjawiska przyrodnicze, w tym również nawiedzającą Śląsk plagę szarańczy; na podstawie jego tabel statystycznych Edmund Halley obliczył przeciętną długość ludzkiego życia.

Biogram Neumanna (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.

NEUMANN Johann Gottfried (25.07.1755 Zgorzelec - 29.10.1833 Gryfów). Prywatny nauczyciel, od 1791 nauczyciel w Lwówku; zajmował się geologią, meteorologią, przede wszystkim jednak zoologią, specjalizując się w badaniu śląskich i łużyckich ptaków, płazów i mięczaków; opublikował m.in. "Naturgeschichte der Schlesisch-Lausitzschen Amphibien" (1831) i "Naturgeschichte der Schlesisch-Lausitzschen Land- und Wasser-Mollusken" (1832-33).

NIESIOŁOWSKI Witold (4.08.1866 Suchy Grunt k. Tarnowa - 7.01.1954 Bytom). Oficer armii austriackiej; po przejściu na emeryturę wolontariusz w Muzeum Przyrodniczym PAU w Krakowie, w którym od podstaw światowy zbiór motyli większych; opracowywał faunę motyli większych okolic Krakowa, Tatr, Podola i Czarnohory; po II wojnie światowej wolontariusz w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, gdzie zajmował się śląskimi żądłówkami.

NOSKIEWICZ Jan Włodzimierz (8.10.1890 Sanok - 27.08.1963 Warszawa). Nauczyciel, zarazem asystent Katedry Zoologii Uniwersytetu Lwowskiego (1920-22) oraz pracownik Muzeum Dzieduszyckich we Lwowie (1922-39); od 1946 prof. nadzw., od 1954 prof. zwycz. systematyki zwierząt i zoogeografii Uniwersytetu Wrocławskiego; zajmował się badaniami fauny kserotermicznej, początkowo Podola, później Dolnego Śląska, błonkówkami, zwłaszcza żądłówkami, i gąsienicznikami.

NOWOTNY Hans (8.04.1897 Poznań - 1971 Karlsruhe, Badenia). Kelner w Katowicach, Królewskiej Hucie i Bytomiu; wpółpracownik Górnośląskiego Muzeum Krajowego w Bytomiu, od 1936 tamże kustosz zbiorów przyrodniczych; zasłużony badacz motyli, chrząszczy, żądłówek, mrówek i pluskwiaków Ziemi Bytomskiej; po II wojnie światowej wrócił do zawodu kelnera w Karlsruhe w Badenii, gdzie zajmował się owadami chronionego obszaru Stutensee k. Karlsruhe.

OTTO Adolf Wilhelm (3.08.1786 Greifswald, Meklemburgia - 14.01.1845 Wrocław). Studiował medycynę we Frankfurcie nad Odrą i w Greisfwaldzie; od 1813 prof. zwycz. anatomii Uniwersytetu Wrocławskiego; obok anatomii zajmował się również paleontologią (kolekcja skamieniałości triasowych z Górnego Śląska) i zoologią (m.in. "Beschreibung einiger neuen Mollusken und Zoophyten", 1823; "Über eine neue Affenart, den Cercopithecus leucoprymnus", 1825).

Biogram Adolfa Wilhelma Otto (PDF) w języku polskim możesz pobrać stąd.